Monitoring & Observability Pratik Sınavları

Prometheus, Grafana, Alertmanager ve log/trace korelasyonu odaklı senaryolar. İki set, karışık zorluk.

---

📡 Örnek Set 1

1. Prometheus Kardinalite: Label patlamasını önlemek için hangisinden kaçınmalı?
   A) status_code
   B) user_id ✅
   C) instance
   D) job

2. Histogram Kullanımı: P95 latency için doğru fonksiyon?
   A) avg_over_time
   B) histogram_quantile(0.95, sum by (le) (rate(bucket[5m]))) ✅
   C) sum(rate(...))
   D) increase

3. Alert Fatigue: Gürültüyü azaltmak için ilk adım?
   A) Tüm alarmları kapatmak
   B) Gruplama ve sustain/silence pencereleri ayarlamak, aksiyon alınabilir kriterler ✅
   C) Severity'yi critical yapmak
   D) Polling süresini kısaltmak

4. Alertmanager Inhibit: Critical varken warning'i bastırmak için?
   A) repeat_interval=0
   B) inhibit_rules ile severity=critical → warning aynı alertname ✅
   C) Slack kanalını kapat
   D) route sil

5. Runbook: En iyi pratik?
   A) Alert açıklamasına runbook_url eklemek ✅
   B) E-posta ile göndermek
   C) PDF paylaşmak
   D) Sadece log tutmak

6. Blackbox Exporter: HTTP 200 kontrolü nereden yapılır?
   A) Hedef uygulamadan
   B) Blackbox exporter probe HTTP/ICMP/TCP endpoint ✅
   C) Alertmanager
   D) Grafana paneli

7. Grafana Alerting: Notification policy ile ne yapılır?
   A) Panel silme
   B) Uyarıları hedef kanala yönlendirme, zamanlama/filtreleme ✅
   C) Cache açma
   D) Datasource şifrelemek

8. Log-Korelasyon: Mikroservis gecikmesini log + trace ile incelemek için ilk adım?
   A) Plain text log
   B) Structured JSON log + trace/correlation-id taşıma ✅
   C) Logu kapatmak
   D) Sadece metrics

---

📡 Örnek Set 2

1. Prometheus HA: İki Prometheus'un aynı alerti çift göndermesini önlemek için?
   A) Alertmanager cluster/mesh deduplikasyonu ✅
   B) Single instance
   C) Pushgateway
   D) Kardinaliteyi artırmak

2. Remote Write Kullanımı: Ne zaman tercih edilir?
   A) Kısa süreli POC
   B) Uzun vadeli saklama veya merkezi toplama gerektiğinde ✅
   C) Lokal disk yeterliyse
   D) Yalnızca tracing için

3. Recording Rule Amaç:
   A) Logları sıkıştırmak
   B) Sık sorulan veya ağır sorguları önceden hesaplayarak hızlandırmak ✅
   C) Alert kapatmak
   D) Kardinaliteyi artırmak

4. Grafana Annotations: Ne için kullanılır?
   A) Alert susturma
   B) Zaman çizelgesine deploy/incident gibi olay eklemek ✅
   C) Dashboard silmek
   D) Datasource eklemek

5. Loki Maliyet: Yüksek ingest ve retention için ilk önlem?
   A) Indekslemeyi artır
   B) Label sayısını düşür, gereksiz logu filtrele, daha uzun için arşiv/maliyet katmanı kullan ✅
   C) Logu kapat
   D) RAM'i artır

6. Tempo/Tracing Sampling: Neden yapılır?
   A) Gecikme artırmak için
   B) Maliyet ve hacmi kontrol etmek, kritik istekleri tutarken gürültüyü azaltmak ✅
   C) Trace'i silmek
   D) Logu kapatmak

7. Alert Seviyeleri: Availability SLO düşüyorsa hangi metrik öncelik?
   A) Saturation
   B) Error rate (5xx/failed requests) ✅
   C) Disk inode
   D) Log satırı

8. Service Discovery: Dinamik hedeflerde statik konfig yerine ne yapılır?
   A) Tek tek IP yazmak
   B) K8s/Consul/EC2 SD ve relabeling ✅
   C) DNS kapatmak
   D) IP'yi hardcode etmek