AWS S3 – Bulut İçin Sonsuz Depolama

1. Hangi Sorunu Çözer?

Buluttan Önce: SAN/NAS yönetmek, disk alanının bitmesinden endişe etmek ve karmaşık yedeklemelerle uğraşmak zorundaydınız. S3 (Simple Storage Service) ile: Sonsuz, dayanıklı nesne depolama alanı elde edersiniz. Sunucu veya dosya sistemi yönetmezsiniz. Sadece dosyaları (nesneleri) yüklersiniz ve sakladığınız kadar ödersiniz.

2. Mimari ve Temel Bileşenler

Mimari Diyagramı

graph TD
    User -->|HTTPS| API[S3 API Endpoint]
    API --> Bucket[S3 Bucket]
    Bucket -->|İçerir| Obj1[Object: image.jpg]
    Bucket -->|İçerir| Obj2[Object: data.csv]
    Bucket -->|Replike Eder| DR[Cross-Region Replication]
    Bucket -->|Yaşam Döngüsü| Glacier[Glacier Archive]

Temel Bileşenler

1. Bucket: Nesneler için bir kap. Global olarak benzersiz bir isme sahip olmalıdır (DNS uyumlu). Bölgeye (Region) özgüdür.
2. Object (Nesne): Dosyanın kendisi. Şunlardan oluşur:
   • Key: İsim (örn: photos/2023/beach.jpg).
   • Value: Veri (bytes).
   • Metadata: Sistem (tarih, boyut) ve Kullanıcı tanımlı etiketler.
3. Region: Bucket'lar belirli bir AWS bölgesinde (örn: us-east-1) yaşar, ancak isim alanı globaldir.
4. Tutarlılık (Consistency): Tüm PUT ve DELETE işlemleri için güçlü tutarlılık (strong consistency) sağlar (yazdıktan hemen sonra okuyabilirsiniz).

3. Gerçek Dağıtım Senaryoları

Senaryo A: Statik Web Sitesi Barındırma

• Amaç: React/Vue/Angular uygulamasını ucuza barındırmak.
• Kurulum: Bucket üzerinde "Static Website Hosting"i açın. Route53'ü bucket endpoint'ine yönlendirin. HTTPS ve önbellekleme (caching) için CloudFront kullanın.

Senaryo B: Veri Gölü (Data Lake)

• Amaç: Analitik için logları, IoT verilerini ve DB dökümlerini ham halde saklamak.
• Kurulum: Veriyi S3'e aktarın. Athena kullanarak doğrudan SQL ile sorgulayın. ETL işlemleri için Glue kullanın.

Senaryo C: Hibrit Yedekleme

• Amaç: Şirket içi (on-premise) sunucu verilerini buluta yedeklemek.
• Kurulum: Bir S3 bucket'ını yerel sunucunuza NFS sürücüsü olarak bağlamak için AWS Storage Gateway (File Gateway) kullanın.

4. Güvenlik En İyi Uygulamaları

1. Genel Erişimi Engelleyin (Block Public Access): Halka açık bir web sitesi değilse, hesap veya bucket seviyesinde "Block Public Access"i açın.
2. Bucket Politikaları: Erişimi kontrol etmek için JSON tabanlı politikalar (örn: "Sadece CloudFront dosyaları okuyabilsin").
3. Şifreleme:
   • SSE-S3: AWS tarafından yönetilen anahtarlar (Varsayılan).
   • SSE-KMS: Müşteri tarafından yönetilen anahtarlar (Daha fazla kontrol, denetim logları).
4. Sürümleme (Versioning): Kazara silmelere veya üzerine yazmalara karşı korumak için sürümlemeyi açın.

5. Maliyet Optimizasyonu (Depolama Sınıfları)

Sınıf	Kullanım Durumu	Maliyet	Erişim Süresi
S3 Standard	Sık erişilen veriler.	$$$	Anlık
S3 Intelligent-Tiering	Bilinmeyen erişim modelleri. Veriyi otomatik taşır.	$$	Anlık
S3 Standard-IA	Seyrek Erişim (yedekler).	$$	Anlık (Erişim ücreti var)
S3 One Zone-IA	Yeniden oluşturulabilir veriler (ikincil yedek).	$	Anlık (Erişim ücreti var)
S3 Glacier Instant	Arşiv, nadiren erişilir ama hızlı lazım.	$	Milisaniye
S3 Glacier Deep Archive	Uzun vadeli saklama (uyumluluk/yasal).	¢	12-48 Saat

• Yaşam Döngüsü Politikaları (Lifecycle Policies): Nesneleri otomatik olarak daha ucuz katmanlara taşıyın (örn: "90 gün sonra Glacier'a taşı").

6. Infrastructure as Code (Terraform)

resource "aws_s3_bucket" "my_bucket" {
  bucket = "my-unique-app-bucket-123"

  tags = {
    Environment = "Dev"
  }
}

resource "aws_s3_bucket_versioning" "versioning" {
  bucket = aws_s3_bucket.my_bucket.id
  versioning_configuration {
    status = "Enabled"
  }
}

resource "aws_s3_bucket_server_side_encryption_configuration" "encrypt" {
  bucket = aws_s3_bucket.my_bucket.id
  rule {
    apply_server_side_encryption_by_default {
      sse_algorithm = "AES256"
    }
  }
}

7. AWS CLI Örnekleri

İşlem	Komut
Bucket Oluştur	aws s3 mb s3://my-bucket-name
Bucket Listele	aws s3 ls
Dosya Yükle	aws s3 cp file.txt s3://my-bucket-name/
Klasör Eşitle	aws s3 sync ./local-folder s3://my-bucket-name/remote-folder
Bucket Sil	aws s3 rb s3://my-bucket-name --force (İçindekileri de siler)

8. Sık Karşılaşılan Sınav Soruları (SAA-C03 / DVA-C02)

S1: Uyumluluk loglarını 7 yıl saklamanız gerekiyor. Erişim çok nadir (yılda bir) ancak 12 saat içinde olmalı. En ucuz sınıf hangisidir?

• A) S3 Standard
• B) S3 Intelligent-Tiering
• C) S3 Glacier Deep Archive ✅
• D) S3 Standard-IA
• Sebep: 12 saatlik erişim süresinin kabul edilebilir olduğu uzun vadeli saklama için en ucuzu Deep Archive'dır.

S2: Bir S3 nesnesinin belirli bir süre boyunca silinememesini veya üzerine yazılamamasını (WORM modeli) nasıl sağlarsınız?

• A) Versioning açarak
• B) MFA Delete kullanarak
• C) S3 Object Lock kullanarak ✅
• D) Bucket Policy ile
• Sebep: Object Lock (Governance veya Compliance modu) Write-Once-Read-Many kuralını zorunlu kılar.

S3: S3 üzerinde statik bir web sitesi barındırmak istiyorsunuz ancak bucket isminiz alan adınızla eşleşmiyor. Ne yapmalısınız?

• A) CNAME kaydı kullanın.
• B) CloudFront kullanın. ✅
• C) İmkansız, isimler eşleşmeli.
• D) Route53 Alias kullanın.
• Sebep: S3 statik hosting, sadece S3 doğrudan kullanılıyorsa bucket isminin alan adıyla eşleşmesini gerektirir. CloudFront kullanılıyorsa bucket isminin önemi yoktur.