Skip to content

10 - Sorun Giderme (Troubleshooting)

Bir sistem yöneticisinin en önemli yeteneği, sorunları hızlıca teşhis edip çözmektir. İşte adım adım sorun giderme rehberi.

1. Sistem Yavaş mı? (Kaynak Kontrolü)

CPU ve RAM

htop veya top komutunu çalıştırın.

  • Load Average: Sağ üstteki 3 sayı (1dk, 5dk, 15dk ortalaması). Eğer bu sayı CPU çekirdek sayısından büyükse sistem darboğazdadır.
  • %CPU: Hangi işlem işlemciyi sömürüyor?
  • %MEM: RAM doldu mu? Swap (takas alanı) kullanılıyor mu?

Disk I/O

Disk okuma/yazma hızı yavaşlamış olabilir.

bash
iostat -x 1   # 1 saniyede bir disk istatistiklerini göster
iotop         # Diski en çok kullanan işlemleri göster (sudo gerekir)

2. Disk Dolu mu?

"No space left on device" hatası alıyorsanız:

bash
df -h          # Genel doluluk oranları
ncdu /         # Hangi klasörün yer kapladığını bulmak için en iyi araç

Bazen dosya silinse bile işlem dosyayı tuttuğu için yer açılmaz. Bunu bulmak için:

bash
lsof +L1       # Silinmiş ama hala açık olan dosyaları listele

3. Ağ Bağlantısı Sorunları

Bağlantı Var mı?

bash
ping google.com       # İnternet var mı?
ping 192.168.1.50     # Sunucuya erişim var mı?

Port Açık mı?

bash
telnet google.com 80
# veya
nc -zv google.com 80

Hangi Portlar Dinleniyor?

Sunucuda hangi servislerin çalıştığını görmek için:

bash
sudo ss -tulpn
# -t: TCP, -u: UDP, -l: Listening, -p: Process name, -n: Numeric

4. Servis Çalışıyor mu?

bash
systemctl status nginx
journalctl -u nginx -xe   # Servisin son loglarını ve hata detaylarını göster

5. Logları İnceleyin

Sorunun kaynağı %90 loglardadır.

bash
tail -f /var/log/syslog        # Genel sistem hataları
tail -f /var/log/auth.log      # Yetki/Giriş hataları
tail -f /var/log/nginx/error.log # Web sunucusu hataları
dmesg | tail                   # Kernel ve donanım hataları

Özet Kontrol Listesi

  1. Sistem kaynakları (CPU/RAM) dolu mu? (htop)
  2. Disk dolu mu? (df -h)
  3. Servis çalışıyor mu? (systemctl status)
  4. Port açık mı? (ss -tulpn)
  5. Loglarda ne yazıyor? (tail -f /var/log/...)