Skip to content

İleri Seviye Komut Parametreleri (Cheat Sheet)

Temel komutları biliyorsunuz (ls, grep, ps vb.), ancak bu komutların gerçek gücü parametrelerinde (flags) saklıdır. İşte DevOps mülakatlarında ve günlük hayatta hayat kurtaran o parametreler.

1. ls (List)

Sadece ls -l yetmez.

  • ls -lah: Gizli dosyalar dahil (-a), insan okunabilir boyutta (-h), detaylı liste (-l).
  • ls -lt: Tarihe göre sırala (en yeni en üstte). Log dosyalarına bakarken çok işe yarar.
  • ls -lS: Boyuta göre sırala (en büyük en üstte). Disk dolduğunda suçluyu bulmak için.
  • ls -R: Alt klasörleri de listele (Recursive).

2. grep (Global Regular Expression Print)

Bir dosya içinde samanlıkta iğne aramak.

  • grep -i "error" log.txt: Büyük/küçük harf duyarsız ara (Case-insensitive).
  • grep -r "config" /etc/: Bir klasördeki tüm dosyalarda ara (Recursive).
  • grep -v "info" log.txt: "info" geçen satırları hariç tut (Invert match).
  • grep -n "error" log.txt: Satır numaralarını göster.
  • grep -A 5 -B 5 "Exception" log.txt: Hatayı bul, öncesindeki (Before) 5 ve sonrasındaki (After) 5 satırı da göster. Bağlamı görmek için muazzamdır.

3. find

Dosya bulmanın şahı.

  • find . -name "*.log": Uzantısı .log olan dosyaları bul.
  • find /var -size +100M: Boyutu 100MB'dan büyük dosyaları bul.
  • find . -mtime -1: Son 24 saatte değiştirilmiş dosyaları bul.
  • find . -name "*.tmp" -delete: Bulduğu dosyaları direkt sil (Dikkat!).
  • find . -name "*.sh" -exec chmod +x {} \;: Bulduğu her dosyaya chmod +x uygula.

4. ps & top (Process)

  • ps aux: Sistemdeki tüm süreçleri detaylı gör.
  • ps aux | grep nginx: Nginx süreçlerini bul.
  • ps -ef --forest: Süreçleri ağaç yapısında (kim kimi başlattı) gör.
  • top -o %MEM: Bellek kullanımına göre sırala.
  • top -o %CPU: İşlemci kullanımına göre sırala.

5. tar (Archive)

Ezberlemesi zor ama gereklidir.

  • tar -czvf backup.tar.gz /var/www: Create, gZip, Verbose, File. Klasörü sıkıştır.
  • tar -xzvf backup.tar.gz: Xtract. Arşivi aç.
  • tar -tf backup.tar.gz: Arşivi açmadan içindekileri listele (Test/List).

6. netstat / ss (Network)

  • ss -tulpn:
    • t: TCP
    • u: UDP
    • l: Listening (Dinleyenler)
    • p: Process (Hangi program kullanıyor?)
    • n: Numeric (DNS çözme, IP göster)
    • Özet: Hangi portu hangi uygulama kullanıyor?

7. curl

  • curl -I https://google.com: Sadece Header'ları çek (Site ayakta mı?).
  • curl -L https://google.com: Yönlendirmeleri (Redirect) takip et.
  • curl -v https://google.com: Verbose mod (Request/Response detaylarını gör).
  • curl -O https://example.com/file.zip: Dosyayı indir ve aynı isimle kaydet.

8. history

  • history | grep docker: Geçmişte yazdığın docker komutlarını bul.
  • !123: 123 numaralı komutu tekrar çalıştır.
  • !!: Son komutu tekrar çalıştır (Genelde sudo !! olarak unutulan sudo için kullanılır).