Türkçe DevOps Dokümantasyonu

Appearance

Faydalı Linux Araçları ​

Standart komutların ötesinde, her DevOps mühendisinin alet çantasında bulunması gereken, işleri hızlandıran ve güvenliği artıran araçlar.

1. Güvenlik Araçları ​

🛡️ Fail2Ban ​

Sunucunuza yapılan kaba kuvvet (brute-force) saldırılarını otomatik olarak engeller. Özellikle SSH servisini internete açtıysanız zorunludur. Log dosyalarını izler ve belirtilen sayıda hatalı giriş yapan IP adreslerini Firewall üzerinden banlar.

  • Kurulum: sudo apt install fail2ban

  • Yapılandırma: Asla .conf dosyasını düzenlemeyin, .local kopyasını oluşturun. sudo cp /etc/fail2ban/jail.conf /etc/fail2ban/jail.local

    /etc/fail2ban/jail.local içine ekleyin:

    ini
    [sshd]
enabled = true
port = ssh
filter = sshd
logpath = /var/log/auth.log
maxretry = 3
bantime = 3600 # 1 saat banla (saniye cinsinden)
findtime = 600 # 10 dakika içinde 3 hata yaparsa banla
ignoreip = 127.0.0.1/8 192.168.1.5 # Kendi IP'nizi banlamayın!

  • Servisi Başlat: sudo systemctl restart fail2ban

  • Banlananları Gör: sudo fail2ban-client status sshd

🔥 UFW (Uncomplicated Firewall) ​

iptables kuralları yazmak zordur. UFW, firewall yönetimini insan dostu hale getirir.

  • Kurulum: sudo apt install ufw
  • Kurallar:
    bash
    sudo ufw default deny incoming # Her şeyi engelle (Varsayılan)
sudo ufw allow 22/tcp          # SSH'a izin ver (Bunu yapmadan enable etmeyin!)
sudo ufw allow 80/tcp          # HTTP
sudo ufw allow 443/tcp         # HTTPS
  • Aktif Et: sudo ufw enable
  • Durum: sudo ufw status

2. İzleme ve Performans (Monitoring) ​

📊 htop / btop ​

Standart top komutunun çok daha yetenekli, renkli ve fare destekli versiyonlarıdır.

  • htop: Klasik, renkli süreç yöneticisi.
  • btop: Çok daha modern, grafiksel, network ve disk I/O gösteren harika bir araç.
  • Kurulum: sudo apt install htop veya snap install btop

💾 ncdu (NCurses Disk Usage) ​

"Disk doldu ama neresi doldu?" sorusunun en hızlı cevabı. Klasörler arasında hızlıca gezinip neyin yer kapladığını gösterir.

  • Kurulum: sudo apt install ncdu
  • Kullanım: ncdu / (Root dizininden itibaren tarar).

3. Veri İşleme ve Transfer ​

🔧 jq ​

Terminalde JSON verilerini okumak, filtrelemek ve formatlamak (pretty-print) için vazgeçilmezdir.

  • Kurulum: sudo apt install jq
  • Örnek: GitHub API'den veri çekip sadece isimi alalım.
    bash
    curl -s https://api.github.com/users/slymanmrcan | jq '.name'

🔄 rsync ​

Dosyaları sunucular arası veya klasörler arası senkronize eder. cp komutundan çok daha akıllıdır; sadece değişen kısımları kopyalar ve bağlantı kopsa bile kaldığı yerden devam edebilir.

  • Örnek:
    bash
    # Yerel klasörü sunucuya gönder
rsync -avz -e ssh /local/klasor/ user@sunucu:/remote/klasor/
    • -a: Archive (İzinleri koru)
    • -v: Verbose (Detay göster)
    • -z: Zip (Sıkıştırarak gönder)

4. Terminal Yönetimi ​

🖥️ tmux ​

Terminali sekmelere ve pencerelere böler. En önemli özelliği: SSH bağlantınız kopsa bile işlemler arka planda çalışmaya devam eder. Uzun süren işlemler (backup, restore, büyük indirmeler) için hayat kurtarır.

  • Oturum Aç: tmux new -s mysession
  • Çık (Detach): Ctrl+B tuşuna bas, bırak, sonra D tuşuna bas. (İşlem arkada çalışmaya devam eder).
  • Geri Gel (Attach): tmux attach -t mysession