Türkçe DevOps Dokümantasyonu

Appearance

07 - Yedekleme ve Geri Yükleme (Backup & Restore) ​

Linux sistem yöneticiliğinin en kritik parçalarından biri veri yedeklemesidir. İşte en sık kullanılan araçlar:

1. Arşivleme ve Sıkıştırma (tar) ​

tar (Tape Archive), dosyaları tek bir paket haline getirmek ve sıkıştırmak için kullanılır.

Sık Kullanılan Parametreler ​

  • -c: Create (Oluştur)
  • -x: Extract (Çıkar)
  • -v: Verbose (Detaylı göster)
  • -f: File (Dosya adı belirt)
  • -z: Gzip ile sıkıştır (.tar.gz)
  • -j: Bzip2 ile sıkıştır (.tar.bz2)

Örnekler ​

Yedek Alma (Sıkıştırma):

bash
# /var/www klasörünü backup.tar.gz olarak sıkıştır
tar -czvf backup.tar.gz /var/www

Yedeği Açma (Geri Yükleme):

bash
# backup.tar.gz dosyasını olduğu yere çıkar
tar -xzvf backup.tar.gz

# Belirli bir klasöre çıkar (-C)
tar -xzvf backup.tar.gz -C /tmp/restore_folder

2. Dosya Kopyalama (cp ve scp) ​

cp (Copy) ​

Yerel diskte kopyalama yapar.

bash
cp -r /var/www /backup/www_yedek  # Klasörü içindekilerle kopyalar

scp (Secure Copy) ​

SSH üzerinden güvenli dosya transferi yapar. Uzak sunucuya yedek atmak için idealdir.

bash
# Yerel dosyayı uzak sunucuya gönder
scp backup.tar.gz user@192.168.1.50:/home/user/backups/

# Uzak sunucudan dosya çek
scp user@192.168.1.50:/var/log/syslog ./local_syslog

3. Gelişmiş Senkronizasyon (rsync) ​

rsync, sadece değişen dosyaları kopyaladığı için cp ve scp'den çok daha hızlı ve verimlidir. Yedekleme scriptlerinde standarttır.

Temel Kullanım ​

bash
# Kaynak klasörü hedefe senkronize et
# -a: Archive mode (izinleri, sahiplikleri korur)
# -v: Verbose
# -z: Transfer sırasında sıkıştır
# --delete: Kaynakta silineni hedefte de sil (Birebir ayna)

rsync -avz /var/www/ /backup/www_mirror/

Uzak Sunucuya Yedekleme ​

bash
rsync -avz -e ssh /var/www/ user@192.168.1.50:/backup/www_remote/

4. Basit Bir Yedekleme Scripti ​

Aşağıdaki scripti cron ile her gece çalıştırabilirsiniz.

bash
#!/bin/bash

# Ayarlar
SOURCE="/var/www/html"
DEST="/home/user/backups"
DATE=$(date +%Y-%m-%d)
FILENAME="website_backup_$DATE.tar.gz"

# Yedekle
echo "Yedekleme basliyor: $DATE"
tar -czf $DEST/$FILENAME $SOURCE

# 7 günden eski yedekleri sil
find $DEST -name "website_backup_*.tar.gz" -mtime +7 -delete

echo "Yedekleme tamamlandi."