Türkçe DevOps Dokümantasyonu

Appearance

Kullanıcı Yönetimi ve SSH Güvenliği ​

Linux sistem yönetiminin en kritik parçalarından biri, kullanıcıları doğru yönetmek ve sunucuya erişimi güvenli hale getirmektir.

1. Kullanıcı Yönetimi ​

Yeni Kullanıcı Oluşturma ​

useradd veya daha kullanıcı dostu olan adduser komutu kullanılır.

bash
# Yeni kullanıcı oluştur (ev dizini ve shell ile)
sudo adduser ahmet

# Şifre belirle (adduser kullanınca otomatik sorar)
sudo passwd ahmet

Kullanıcıyı Gruba Ekleme ​

Kullanıcıya sudo (yönetici) yetkisi vermek için genellikle sudo (Debian/Ubuntu) veya wheel (RHEL/CentOS) grubuna eklenir.

bash
# Ahmet'i sudo grubuna ekle
sudo usermod -aG sudo ahmet
  • -a: Append (Ekle)
  • -G: Groups (Gruplar)

Kullanıcı Silme ​

bash
# Kullanıcıyı ve ev dizinini sil
sudo deluser --remove-home ahmet

2. SSH Anahtarı ile Erişim (Passwordless Login) ​

Şifre ile giriş yapmak güvensizdir ve brute-force saldırılarına açıktır. SSH anahtarı kullanmak en iyi pratiktir.

Adım 1: Anahtar Oluşturma (Kendi Bilgisayarınızda) ​

bash
ssh-keygen -t ed25519 -C "email@example.com"

Bu komut size id_ed25519 (özel anahtar) ve id_ed25519.pub (açık anahtar) dosyalarını oluşturur.

Adım 2: Anahtarı Sunucuya Kopyalama ​

bash
ssh-copy-id -i ~/.ssh/id_ed25519.pub ahmet@sunucu-ip-adresi

Alternatif olarak manuel yöntem: Sunucuda ~/.ssh/authorized_keys dosyasına pub dosyasının içeriğini yapıştırın.

Adım 3: Test Etme ​

bash
ssh ahmet@sunucu-ip-adresi

Şifre sormadan girmesi gerekir.

3. SSH Hardening (Sıkılaştırma) ​

Sunucu güvenliği için /etc/ssh/sshd_config dosyasını düzenleyerek bazı kısıtlamalar getirmeliyiz.

Dosyayı açın:

bash
sudo nano /etc/ssh/sshd_config

Kritik Ayarlar ​

  1. Root Girişini Kapatın: Root kullanıcısının doğrudan SSH ile girmesini engelleyin.

    ssh
    PermitRootLogin no

  2. Şifre ile Girişi Kapatın: Sadece SSH anahtarı ile girişe izin verin (Anahtarınızı eklediğinizden emin olun!).

    ssh
    PasswordAuthentication no

  3. Belirli Kullanıcılara İzin Verin: Sadece izin verilen kullanıcılar SSH yapabilsin.

    ssh
    AllowUsers ahmet mehmet

  4. Portu Değiştirin (Opsiyonel): Varsayılan 22 portunu değiştirerek bot taramalarından kaçınabilirsiniz.

    ssh
    Port 2222

Servisi Yeniden Başlatma ​

Ayarların geçerli olması için SSH servisini yeniden başlatın.

bash
sudo systemctl restart sshd

4. Sudo Yetkilerini Sınırlama (visudo) ​

sudo yetkisi çok güçlüdür. Bazen bir kullanıcıya sadece belirli komutları çalıştırma yetkisi vermek isteyebilirsiniz.

visudo komutu ile /etc/sudoers dosyasını güvenli bir şekilde düzenleyin.

bash
sudo visudo

Örnek: Mehmet sadece Nginx'i yeniden başlatabilsin

text
mehmet ALL=(ALL) NOPASSWD: /usr/bin/systemctl restart nginx

Bu satır sayesinde Mehmet şifre girmeden sadece nginx'i restart edebilir, ama başka hiçbir sudo komutunu çalıştıramaz.